Milieuduurzaamheid is geen keuze maar noodzaak

 

Timberland footprint in the sand

 

Op 2 augustus 2017 had de wereldbevolking al het volledige budget aan natuurlijke hulp-bronnen verbruikt dat beschikbaar was voor het hele jaar. Dit betekende dat gedurende de resterende vijf maanden middelen werden gebruikt die onze planeet niet opnieuw kon aanmaken. Deze situatie, die ook wel Earth Overshoot Day wordt genoemd, is een jaarlijks terugkerend probleem, dat steeds een paar dagen vroeger ontstaat. In 2016 was Earth Overshoot Day nog op 8 augustus, maar in 2018 zal de uitputting van het water, de aarde, schone lucht en andere hulpbronnen voor de eerste keer in de menselijke geschiedenis, al in juli aan de orde zijn. Elk jaar kunnen we steeds meer dagen, weken en maanden minder gebruikmaken van duurzame hulpbronnen, totdat we uiteindelijk een point of no return be-reiken, als de vernieuwing van beschikbare middelen nul is.

 

Sommige bevolkingsgroepen zijn al getroffen door de klimaatverandering: op kleine eilan-den in de Stille Oceaan, zoals Tuvalu en Kiribati, moeten duizenden mensen het kustgebied verlaten vanwege de stijgende zeespiegel, een van de belangrijkste effecten van het broei-kaseffect. Soortgelijke scenario's bestaan over de hele wereld, op plaatsen zoals het Isle de Jean Charles in Louisiana, dat door de stijgende zeespiegel maar liefst 98% land is kwijtge-raakt en waar momenteel slechts 85 mensen wonen.

 

Vanaf de jaren '70 kwam het concept van duurzame ontwikkeling steeds vakder op de in-ternationale agenda. Ecologische zaken werden - althans op papier - even belangrijk als vrede en economische groei. Maar in de daaropvolgende vijftig jaar lijken eerder een wrede exploitatie van hulpbronnen en een gebrek aan belangstelling voor milieukwesties de grondslag voor besluiten te zijn geweest. Industriële expansie en vooruitgang in de twintig-ste eeuw hebben gezorgd dat er grote behoefte is aan wereldwijde betrokkenheid in mili-eukwesties. Tegelijkertijd zorgt economische ontwikkeling ervoor dat gewoonten en leefstijl beginnen te veranderen. We zijn in toenemende mate afhankelijk geworden van energie; De CO2 emissie per hoofd van de bevolking is gegroeid van 3,1 ton in de jaren 1960 tot 5 ton in 2013. Het Westen heeft hierbij de grootste boosdoener: daar waar een Amerikaanse burger het equivalent van 15 ton CO2 per jaar produceert, haalt een burger in Sub-Sahara Afrika nog niet eens 1 ton.

 

De wereldbevolking zal tegen 2100 zijn toegenomen tot 11 miljard aardbewoners. Dit, in combinatie met de verwestering van de leefstijl over de hele wereld, ziet er niet rooskleurig uit voor de toekomst. Op basis van de huidige ontwikkelingsplannen zijn twee tot zes keer zoveel biologische en natuurlijke hulpbronnen nodig zijn om bevredigende levensomstan-digheden voor deze wereldbevolking te behouden. Het probleem is niet de vooruitgang op zich, maar meer de manier waarop die vooruitgang wordt geboekt. Er zijn nieuwe ontwik-kelingsmodellen nodig, waarbij groen niet alleen maar bijzaak is, maar juist de focus van investeringen en waar de obsessie met economische groei hand in hand gaat met het be-schermen van de planeet. Dit houdt in dat alle segmenten van de samenleving en alle bur-gers betrokken moeten zijn bij onze gezamenlijke verantwoordelijkheid.

 

Environmental sustainablity at Timberland
Environmental sustainablity at Timberland

 

Inmiddels zijn op internationale schaal verschillende belangrijke sectoren in beweging ge-komen; van architectuur, bedrijfsbeleid, financiën en transport tot consumptiegoederen. De markt voor ecologisch verantwoorde constructie - de zogenaamde bio-constructie - heeft de afgelopen twee jaar een hausse beleefd. 

 

Steeds meer internationale merken treden op als duurzaamheidsambassadeurs. Zo ook VF Corporation (waarvan Timberland deel uitmaakt). Het Zwitsers-Italiaanse hoofdkantoor is gehuisvest in een enorm milieuvriendelijk gebouw in Stabio, dat in 2016 de "LEED Green Building Silver" -certificering voor energie-efficiëntie heeft gekregen. De bio-architectonische oplossingen van het hoofdkantoor van deze modegigant hebben bijgedra-gen tot een energie-efficiëntieverhoging van 41% in vergelijking met andere gebouwen van soortgelijke afmetingen. Bovendien heeft VF een aantal initiatieven gestimuleerd om het bewustzijn over duurzaamheidsthema's te vergroten. Hierbij is ook de lokale gemeenschap betrokken. Zo hebben ze medewerkers, burgers, universiteiten en handelsverenigingen erbij betrokken. Om het gebruik van de meer verantwoorde vervoersvormen te bevorderen, heeft VF het hoofdkantoor laten bouwen op een steenworp afstand van het treinstation. 

 

VF is een goed voorbeeld van wat een combinatie van bio-constructie, duurzaam onderne-men en groen transport kan bereiken. En dit laatste aspect is van bijzonder belang voor de bescherming van de hulpbronnen van de aarde: de afgelopen jaren heeft de markt voor emissievrije voertuigen een solide groei doorgemaakt. Vandaag de dag worden nieuwe bronnen van duurzame brandstoffen geïmplementeerd. Dit als alternatief voor fossiele brandstoffen - bijvoorbeeld cannabis. Om nog maar te zwijgen van de stijgende populariteit van het delen van auto's en elektrische motorfietsen, vergelijkbaar met investeringen in fietspaden en het delen van fietsen door bestuursraden en nieuwe start-ups in heel Europa.

 

In 2017 zagen we ook een duidelijke groei van maatschappelijk verantwoorde beleggingen door vermogensbeheerders: uit onderzoek van de Global Sustainable Investment Alliance blijkt dat duurzame investeringen wereldwijd in 2016 met 25% zijn gegroeid (vergeleken met 2014) en zijn opgelopen tot 22,890 miljard dollar. Institutionele en particuliere beleg-gers geven de voorkeur aan beursgenoteerde entiteiten die worden zich laten leiden door duurzaamheidscriteria, in plaats van bedrijven die werken met fossiele brandstoffen. Dit versterkt de druk op bedrijven om ervoor te zorgen dat maatschappelijk verantwoorde ac-ties worden ondernomen: daar waar ooit maximalisatie van de winst werd bereikt door zo min mogelijk aandacht te besteden aan milieukwesties, werkt deze strategie vandaag de dag juist averechts.

 

Op het gebied van financiën, architectuur, transport en consumptiegoederen bestaat er een groeiend besef van duurzaamheidskwesties, hoewel dit niet voldoende is om het tragische scenario te omzeilen waarop we nu stevenen. We kunnen alleen maar proberen de boel te vertragen en hoezeer milieuactivisten ook de aandacht trekken, het blijft een marginale kwestie. Het creëren van een ontwikkelingsplan waarbij milieu, welzijn en sociale gelijkheid in harmonie naast elkaar bestaan, zou alleen een uitgangspunt moeten zijn.